Kısaltma çözücü
İnsani yardım kısaltma ve jargon çözücü
İnsani yardım ve kalkınma çalışmalarında kullanılan kısaltma ve jargonların hızlı, aranabilir bir sözlüğü — tüm ekibinizin güvenebileceği sade tanımlarla.
Arayın veya alana göre filtreleyin, ardından herhangi bir terimin bağlantısını kopyalayıp paylaşın. Sektöre yeni misiniz ya da bir teklifte mi kayboldunuz? Buradan başlayın.
Son gözden geçirme: Eylül 2026
Terim: 292
#
Taşıma, depolama veya diğer lojistik işlevlerin dışarıdan uzman bir şirkete yaptırılması. Kuruluşlar, belirli bir alanda kendi kapasiteleri olmadığında 3PL sağlayıcılarını kullanır.
Hangi kuruluşun hangi konumda hangi faaliyeti yürüttüğünü izleyen bir koordinasyon veri kümesi. Bir müdahale genelinde boşlukların ve mükerrerliğin önlenmesine yardımcı olur.
Kimin nerede ne yaptığına zamanlamayı ekleyen genişletilmiş bir 3W. Bazı müdahaleler dördüncü W'yi bunun yerine 'kimin için' (hangi kişilere ulaşıldığı) anlamında kullanır.
3W/4W'nin, hizmet verilen nüfus grubunu da kaydeden daha da genişletilmiş bir hali. Bir müdahaledeki faaliyetlerin en ayrıntılı resmini sunar.
A
Krizden etkilenen insanları kendilerini ilgilendiren kararlara dahil ederek, bilgi sağlayarak ve geri bildirimlerini dinleyerek gücü sorumlu bir biçimde kullanma taahhüdü. Uygulamada, toplulukların yardım kuruluşlarını etkileyebilmesi ve hesap sorabilmesi anlamına gelir.
Finansal kuruluşların yasa dışı para akışlarını önlemesini gerektiren ve nakit ödemelere bağlı kimlik doğrulama ile raporlamayı biçimlendiren yasa ve kontroller. AML kuralları, alıcıların geçmesi gereken KYC adımlarını belirler.
Bir kadının gebeliği süresince kendisini ve bebeğini korumak ve sorunları erken saptamak için aldığı rutin sağlık bakımı ve kontroller. Önerilen ziyaret sayısı yaygın bir anne sağlığı göstergesidir.
USAID'in daha uzun bir süre açık kalan ve genellikle bir konsept notuyla başlayarak başvuruları sürekli veya çok turlu biçimde davet eden bir fon duyurusu. Bağışçının tek bir sabit son tarih yerine esnek, süregelen fikirler istediğinde kullanılır.
Etkilenen insanların neye ihtiyaç duyduğunu, hâlihazırda neye sahip olduğunu ve hangi boşlukların bulunduğunu belirlemeye yönelik yapılandırılmış bir çalışma. Bulguları, bir müdahalenin tasarımına ve önceliklendirilmesine yön verir.
Hızlı ve tehlikeli sıvı kaybına yol açabilen, ani başlayan sık sulu dışkılama. Laboratuvar onayından önce koleraya işaret edebildiği için bir sürveyans terimi olarak kullanılır.
B
Herhangi bir faaliyet başlamadan önceki durumu saptamak üzere projenin başında toplanan veriler. Daha sonraki değişimin ölçüleceği referans noktasını sağlar.
ABD'nin denizaşırı insani yardımına önderlik eden, 2020'de eski OFDA ve Barış İçin Gıda ofislerinin birleştirilmesiyle kurulan USAID bürosu. Acil durum ve gıda güvenliği programlarının başlıca finansörüdür.
Günlük koruma kararlarına ve eylemlerine rehberlik etmek için bir çocuğun durumuna ilişkin daha basit bir değerlendirme. Üstün Yarar Tespitine göre daha az resmidir ve çoğu rutin vaka çalışmasında kullanılır.
Bakım düzenlemeleri veya yeniden yerleştirme gibi bir çocuğu etkileyen önemli kararları vermek için kullanılan, katı usul güvencelerine sahip resmi ve belgelenmiş bir süreç. İlgili tek çocuğun yararına en iyi hizmet edeni belirlemek üzere tüm ilgili faktörleri tartar.
Bebek maması gibi, anne sütünün yerini alması için pazarlanan ürünler. Güvenli olmayan kullanımı bebek hastalıklarını ve ölümlerini keskin biçimde artırabildiğinden, acil durumlarda dağıtımları sıkı denetim altındadır.
Almanya'nın kalkınma politikasından ve kalkınma finansmanının büyük bölümünden sorumlu hükümet bakanlığı. Almanya'nın kalkınma önceliklerini belirler ve fonları ortaklar ile uygulayıcı kuruluşlar aracılığıyla aktarır.
Yardımı tek bir sektör yerine bir hanenin tüm temel ihtiyaçları ve bunları karşılamak için gereken para etrafında planlama yolu. Çok amaçlı nakdin ve Asgari Harcama Sepetinin temelini oluşturur.
Bireysel beslenme durumundan bağımsız olarak, tüm küçük çocuklar gibi savunmasız bir grubun tüm üyelerine tamamlayıcı gıda sağlayan bir program. Oranlar yüksek olduğunda veya kıtlık mevsimi ağır geçtiğinde yetersiz beslenmeyi önlemek için kullanılır.
Bir projenin bütçesini harcama temposu; genellikle plana ve geçen süreye göre kıyaslanır. Çok yavaş veya çok hızlı harcama, sorunlara işaret edebilir ve bağışçıya açıklanması gerekebilir.
C
Bir bireye veya aileye, ihtiyaçlarını değerlendirerek, bir plan üzerinde anlaşarak, hizmetleri koordine ederek ve zaman içinde takip ederek yardım etmenin yapılandırılmış bir yolu. Çocuk koruma ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddet müdahalesinde yaygın olarak kullanılır.
Nakit sağlayan kuruluşlar arasında, transfer değerlerinin, hedeflemenin ve verilerin bir müdahale genelinde tutarlı olması için yapılan ortak planlama ve uyumlaştırma. Genellikle bir Nakit Çalışma Grubu aracılığıyla düzenlenir.
Eğitim, danışmanlık veya bilgi gibi tamamlayıcı bir hizmet ya da destekle birleştirilen bir nakit transferi. Eklenen bileşen, nakdin etkisini artırmayı amaçlar.
Alıcıların ihtiyaç duydukları şeyi kendilerinin satın alabilmesi için doğrudan para sağlanması. Koşullu veya koşulsuz, kısıtlı veya kısıtsız olabilir.
Ayni mal yerine nakit veya kupon olarak sağlanan ve etkilenen insanların ihtiyaç duydukları şeyi yerel olarak satın almasını sağlayan yardım. Bugün daha yaygın kullanılan CVA ile büyük ölçüde birbirinin yerine kullanılır.
UN OCHA tarafından ülke düzeyinde yönetilen, birden çok bağışçının parasını bir havuzda toplayarak o ülkenin krizine müdahale eden yardım kuruluşlarına tahsis eden bir insani fon. Yerel ve uluslararası ortaklara koordineli finansmana erişim sağlar.
Resmi kamplardan toplu barınma merkezlerine kadar, yerinden edilmiş insanların barındığı sahalardaki yaşam koşullarını ve hizmetleri iyileştirmekten sorumlu insani sektör. Bir sahada çalışan kuruluşları koordine eder ve sakinlerin sahanın nasıl yönetileceğinde söz sahibi olmasını sağlamaya yardımcı olur.
OCHA tarafından yönetilen, bir kriz patlak verdiğinde veya kronik bir acil durum yeterince finanse edilmediğinde yardımı başlatmak için hızla para serbest bırakan küresel bir BM acil durum fonu. Amacı hızlı, hayat kurtaran müdahaledir.
UNHCR'nin, STK'ları belirli bir konumda belirli insani hizmetleri sunmak üzere ortaklığa ilgi göstermeye davet eden duyurusu. UNHCR'nin rekabetçi ortak seçim sürecinin ilk adımıdır.
Etkilenen insanların yardıma ilişkin kaygılarını, şikâyetlerini veya geri bildirimlerini, suistimal ihbarları dahil, dile getirebilecekleri güvenli ve erişilebilir bir kanal. Hesap verebilirlik ve cinsel sömürü ile istismarın tespiti için temel bir araçtır.
Bir bağışçının kuruluşları olası finansman için proje teklifleri sunmaya davet eden kamuya açık duyurusu. Genellikle öncelikleri, uygunluk kurallarını, bir bütçe tavanını ve bir son tarihi belirler.
Belirli bir hastalığı veya durumu olan kişilerden ondan ölenlerin oranı; genellikle yüzde olarak gösterilir. Bir salgının ne kadar ölümcül olduğunu ve vakaların ne kadar iyi tedavi edildiğini gösterir.
Çocukların bir acil durum sırasında oynayabileceği, öğrenebileceği ve psikososyal destek alabileceği güvenli, gözetimli bir yer. Normallik duygusunun yeniden kazanılmasına yardımcı olur ve personelin ek korumaya ihtiyaç duyan çocukları belirlemesini sağlar.
İnsanlara, çoğu zaman altyapının yeniden inşası gibi topluluk projelerinde çalışmaya katılmaları karşılığında nakit ödeyen bir program. Gelir desteğini kamu yararıyla birleştiren koşullu bir transferdir.
Kirli su veya gıdadaki bakterilerin yol açtığı, sıvı kaybı yoluyla saatler içinde öldürebilen ağır bir ishal hastalığı. Su ve sanitasyonun kötü olduğu yerlerde salgınları yaygındır, bu da onu ortak bir sağlık ve WASH sorunu haline getirir.
İnsani eylemin kalitesi ve hesap verebilirliği üzerine dokuz taahhüdü ortaya koyan, kuruluşların kendilerini karşısında değerlendirebileceği ve bağımsız olarak doğrulattırabileceği yaygın olarak kullanılan bir standart.
Temel sağlık eğitimi, tarama ve basit tedaviler sağlayan ve insanları sağlık tesislerine yönlendiren, yerel topluluktan eğitimli bir kişi. CHW'ler, kliniklerin az olduğu bölgelere sağlık hizmetlerini ulaştırır.
Bütün toplulukları, sübvansiyonlar yerine yerel eylemle harekete geçirerek kendi tuvaletlerini inşa edip kullanmaları yoluyla açıkta dışkılamaya son vermek için seferber eden bir yaklaşım. Başarısı çoğu zaman açıkta dışkılamadan arınmış statüye ulaşmakla ölçülür.
Barınma, lojistik veya sağlık gibi aynı sektörde çalışan ve üzerinde uzlaşılan bir lider kuruluş altında birlikte koordinasyon sağlayan insani yardım kuruluşları grubu. Kümeler, müdahaledeki boşlukları ve mükerrerliği önlemeyi amaçlar.
Belirli bir kümenin işleyişinden sorumlu olan, koordinasyonu kolaylaştırma ve son çare sağlayıcı olarak hareket etme dahil hesap veren kuruluş. Örneğin WASH kümesine UNICEF, Sağlık kümesine ise WHO liderlik eder.
Akut yetersiz beslenen çocukların çoğunu hastane yerine evlerine yakın bir yerde, kullanıma hazır terapötik gıda ve düzenli ayakta tedavi ziyaretleriyle tedavi eden bir yaklaşım. Yalnızca komplikasyonlu ağır vakalar yatarak tedaviye sevk edilir.
Yaralanmaların tedavisi, acil doğum kontrolü ve HIV ile diğer enfeksiyonların önlenmesi dahil olmak üzere cinsel saldırıdan sağ kurtulanlara sunulan tıbbi hizmetler bütünü. Maruziyet sonrası profilaksi gibi zamana duyarlı bakım, en etkili şekilde ilk 72 saat içinde uygulanır.
Bir kuruluşun personelinden ve temsilcilerinden beklenen davranış standartlarını tanımlayan kurallar bütünü. İhlali, örneğin istismar veya sömürü yoluyla, disiplin işlemine ya da işten çıkarılmaya yol açabilir.
Aşılar ve bazı ilaçlar gibi sıcaklığa duyarlı ürünleri güvenli bir aralıkta tutan kesintisiz soğutmalı depolama ve taşıma sistemi. Soğuk zincirdeki tek bir kopma dahi ürünleri bozup kullanılamaz hâle getirebilir.
Yerinden edilmiş kişileri barındırmak için, çoğunlukla geçici toplu barınak olarak kullanılan okul, depo veya toplantı salonu gibi mevcut bir bina. Bu alanların yönetimi, kentsel ve kamp dışı ortamlarda CCCM çalışmasının temel bir parçasıdır.
Yalnızca belirli, önceden belirlenmiş mal veya hizmetlerle (örneğin sabit bir gıda tayınıyla) değiştirilebilen kupon. Alıcıların neyi edinebileceğini, değer kuponuna kıyasla daha sıkı biçimde kısıtlar.
Alıcıların yalnızca bir eğitime katılmak, çocuklarını okula kaydettirmek veya bir işi tamamlamak gibi bir gereklilik yerine getirdikten sonra aldığı nakit veya kupon. Koşul, insanların ne satın alabileceğiyle değil, hak kazanmak için ne yapmaları gerektiğiyle ilgilidir.
Bir kişinin bilgilerinin özel tutulması ve yalnızca bilgilendirilmiş rızasıyla ve bilmesi gereken kişilerle paylaşılması. Bu, hayatta kalanları ve risk altındaki kişileri damgalanmadan, misillemeden ve daha fazla zarardan korur.
ABD hükümetinin sağladığı, hibeye benzeyen ancak donörün çalışmaya önemli ölçüde dahil kaldığı bir yardım türü. Fon sağlayanın standart bir hibenin izin verdiğinden daha uygulamalı bir rol istediği durumlarda kullanılır.
İnsani ortamlarda çocuklara yönelik istismar, ihmal, sömürü ve şiddetin önlenmesi ve bunlara müdahale edilmesi. Vaka yönetimi, aile arama ve çocuklar için güvenli alanlar gibi hizmetleri kapsar.
Ailesinden ayrı düşmüş çocuklar gibi bireysel çocuk koruma vakalarını yönetmek için kullanılan güvenli bir vaka yönetimi ve veri sistemi. Kuruluşlar arasında tutarlı vaka çalışmasını ve güvenli bilgi paylaşımını destekler.
Acil durumlarda nitelikli çocuk koruma çalışmasını tanımlayan; ilkeleri, müdahaleyi ve kesişen konuları kapsayan, küresel olarak üzerinde uzlaşılmış bir standartlar bütünü. Yaygın olarak Çocuk Koruma Asgari Standartları olarak adlandırılır.
STK'lar, topluluk dernekleri, inanç grupları ve sendikalar dahil olmak üzere yurttaşlar tarafından oluşturulan devlet dışı, kâr amacı gütmeyen her türlü grup. Terim, STK'dan daha geniştir ve toplumsal kökleri vurgular.
İnsani yardım olarak nakit ve bazen kuponların kullanılmasını ifade eden eski bir terim. Büyük ölçüde CVA ile değiştirilmiş olsa da rehber belgelerde ve iş unvanlarında hâlâ görülmektedir.
İnsanlara ihtiyaçlarını kendilerinin karşılayabilmesi için ayni mal yerine nakit veya kupon sağlayan tüm programları kapsayan şemsiye bir terim. Nakit temelli programlama için sektörün standart terimidir.
Bir ülkede veya müdahalede nakit ve kupon yardımı sağlayan kuruluşları; yaklaşımları, transfer değerlerini ve verileri uyumlaştırmak üzere bir araya getiren koordinasyon organı. Nakit koordinasyonunun ana forumudur.
D
Başlıca donör hükümetlerin kalkınma yardımını koordine ettiği, standartları belirlediği ve resmi yardım rakamlarını derlediği OECD bünyesindeki komite. Tanımları, neyin ODA sayılacağını şekillendirir.
Müzakere edilmiş bir oranı olmayan kuruluşların ABD federal hibelerinde kullanabileceği standart bir dolaylı (genel gider) oran. Tarihsel olarak düzeltilmiş toplam doğrudan maliyetlerin %10'uydu ve 2024 yılındaki Uniform Guidance güncellemesinde %15'e yükseltildi.
Birçok belgeden nitel bilgileri derlemek, etiketlemek ve analiz etmek için kullanılan çevrimiçi işbirlikçi bir araç. Genellikle ortak ihtiyaç analizini desteklemek için kullanılır.
Nakit veya kuponları alıcılara ulaştırmak için kullanılan yöntem; mobil para, ön ödemeli kart, banka havalesi veya bir ödeme noktasında elden nakit gibi. Bağlama, FSP seçeneklerine ve alıcıların erişimine göre seçilir.
Bir müdahaleyi desteklemek üzere personel, ekip veya kaynakların, çoğunlukla kısa sürede bir bölgeye gönderilmesi. Görevlendirmeler genellikle süreyle sınırlıdır ve güvenlik onayı ile özen yükümlülüğü kurallarına tabidir.
Uluslararası kalkınma yardımından sorumlu, 2020'de FCDO'ya dahil edilen eski Birleşik Krallık hükümet dairesi. Adı hâlâ eski anlaşmalarda ve raporlarda görülmektedir.
Müdahale uygulanan bir grubun, aynı dönemde bir karşılaştırma grubuna kıyasla ne kadar değiştiğini karşılaştıran bir değerlendirme yöntemi. İki değişim arasındaki fark programa atfedilir.
Bir projeyi zaman çizelgeleri, sorumluluklar ve kilometre taşları olan belirli faaliyetlere ayıran bir çalışma planı. Genel tasarımı, ekiplerin izleyebileceği bir programa dönüştürür.
Verileri yalnızca toplamlar hâlinde raporlamak yerine cinsiyet, yaş veya engellilik gibi alt gruplara ayırmak. Kime ulaşıldığını ve kimin dışarıda bırakıldığını ortaya koyar.
Yardım malzemelerinin, genellikle belirli bir yer ve zamanda seçilmiş kişilere veya hanelere düzenli biçimde teslim edilmesi. İyi bir dağıtım planlaması; kalabalık güvenliğini, hedefleme listelerini ve neyin dağıtıldığına dair raporlamayı kapsar.
İnsani eylemin, yardım sonucunda insanları daha fazla zarara maruz bırakmaktan kaçınması ve istenmeyen olumsuz etkileri değerlendirmesi gerektiği ilkesi. Yardımın bir topluluktaki gerilimler, güç ve risklerle nasıl etkileşime girdiğinin analiz edilmesini gerektirir.
Raporlanan verilerin doğru, eksiksiz, güvenilir ve zamanında olup olmadığını inceleyen bir gözden geçirme. Kuruluşların donörlere raporladıkları ve kararlar için kullandıkları sayılara güvenmelerine yardımcı olur.
Bir kuruluşun, personelinin sağlığını, güvenliğini ve refahını koruma yönündeki yasal ve ahlaki sorumluluğu. İnsani çalışmada güvenliği, tıbbi desteği, ruh sağlığını ve güvenli çalışma koşullarını kapsar.
E
Genellikle bir kart veya cep telefonu üzerinden dijital olarak sunulan ve alıcıların onaylı satıcılarda kullandığı kupon. Değer veya mal kuponu olabilir ve izleme ile mutabakatı kolaylaştırır.
Acil yardım hâlâ devam ederken, etkilenen toplulukların geçim kaynaklarını, hizmetleri ve yönetişimi yeniden tesis etmeye başlamasına yardımcı olan küme. UNDP tarafından yönetilir.
Bir donörün fonunu nasıl kullanacağına kuruluşun karar vermesine izin vermek yerine belirli bir ülkeye, sektöre veya faaliyete kısıtlaması. Yoğun biçimde tahsis edilmiş fonların ihtiyacın en yüksek olduğu yere aktarılması daha zordur.
Bebeğin yaşamının ilk altı ayı boyunca başka hiçbir yiyecek veya içecek (su bile) verilmeden yalnızca anne sütüyle beslenmesi. Küçük çocukları hastalıktan ve yetersiz beslenmeden korumanın en etkili yollarından biridir.
AB'nin insani yardımından ve sivil korumasından sorumlu, önde gelen bir insani yardım donörü olan Avrupa Komisyonu birimi. Ortaklarını çerçeve anlaşmaları kapsamında finanse eder ve önceliklerini HIP'lerde yayımlar.
Acil durumlar sırasında güvenli geçici okullar dahil olmak üzere çocukların ve gençlerin öğrenmeye devam etmesini sağlamaya yönelik çalışmaları koordine eden kümedir. UNICEF ve Save the Children tarafından ortaklaşa yürütülür.
Bir krizde temel piyasaların nasıl işlediğini ve insanların ihtiyaçlarını karşılayıp karşılayamayacağını hızla anlamaya yönelik bir araç setidir. Nakit, kupon veya ayni yardımdan hangisinin en uygun olduğuna karar verilmesine yardımcı olur.
Gebelik, doğum ve yenidoğan dönemindeki komplikasyonlara yönelik hayat kurtarıcı tıbbi bakımdır. Temel EmONC sağlık merkezlerinde sunulurken, kapsamlı EmONC sezaryen ve kan transfüzyonu gibi cerrahi hizmetleri de içerir.
Faaliyetler tamamlandıktan sonraki durumu ölçmek için projenin sonunda toplanan verilerdir. Başlangıç (baseline) verileriyle karşılaştırıldığında neyin değiştiğini gösterir.
Bir kuruluşun, genellikle tam teklif istenmeden önce, bir fon veya ortaklık fırsatı için değerlendirilmek istediğini bildirdiği kısa bir sunumdur. Donörlerin adayları erkenden ön elemeden geçirmesini sağlar.
Toplulukların mayınların, patlamamış mühimmatın ve diğer patlayıcı tehlikelerin tehlikesini tanımalarını ve daha güvenli davranmalarını öğreten faaliyetlerdir. Kirlenmiş bölgelerde ölüm ve yaralanmaları azaltmayı amaçlar.
Kızamık, çocuk felci ve difteri gibi hastalıklara karşı koruma sağlayan rutin çocukluk çağı aşılama programıdır. Acil durumlarda EPI faaliyetlerinin yeniden başlatılması veya sürdürülmesi temel bir sağlık önceliğidir.
Bir çatışmanın ardından geride kalan, patlamamış ve terk edilmiş patlayıcı silahlardır; örneğin patlamamış top mermileri, el bombaları ve bombalar. Çatışmalar sona erdikten çok sonra bile siviller için kalıcı bir tehlike oluştururlar.
Hem geçici barınak çözümlerini hem de insanların bununla birlikte ihtiyaç duyduğu ev eşyalarını kapsayan, yaygın olarak birleştirilmiş bir programlama alanıdır. Bir müdahalede genellikle tek bir küme veya çalışma grubu olarak örgütlenir.
Müdahale ekiplerinin kriz bölgelerinde çalışabilmesi için ortak internet, telsiz ve iletişim hizmetleri sağlayan kümedir. WFP tarafından yönetilir.
Acil durumlarda, belirlenmiş bir öncelikli hastalık grubunu izleyerek salgınları hızla tespit eden ve hızlı bir müdahaleyi tetikleyen bir hastalık sürveyans sistemidir. Kolera veya kızamık gibi salgınların yayılmasını durdurmaya yardımcı olur.
F
Şiddetli akut yetersiz beslenmenin yatarak tedavisinde iyileşme aşamasında kullanılan, 100 mililitrede 100 kilokalori sağlayan yüksek enerjili terapötik süttür. Durumu stabil hale gelen çocukların yeniden kilo almasına yardımcı olur.
Komplikasyonlu şiddetli akut yetersiz beslenmenin tedavisinde ilk aşama olan stabilizasyon aşamasında kullanılan düşük enerjili terapötik süttür. Sayı, 100 mililitrede 75 kilokalorilik enerji içeriğini ifade eder.
Fiili maliyetleri kalem kalem geri ödemek yerine, üzerinde anlaşılan kilometre taşlarının veya çıktıların tamamlanmasına bağlı sabit bir tutar ödeyen bir ABD hibe türüdür. Ayrıntılı mali raporlamayı azaltır ancak kilometre taşlarının tamamlandığının kanıtlanmasını gerektirir.
Bir kriz sırasında insanların çiftçilik yapmaya ve gıda üretmeye devam etmesine yardımcı olan, gıda, tarım ve kırsal geçim kaynaklarından sorumlu BM kuruluşudur. Gıda Güvenliği kümesini WFP ile ortaklaşa yürütür.
Dış politika ve uluslararası kalkınmadan sorumlu, 2020'de Dışişleri Bakanlığı'nın DFID ile birleştirilmesiyle kurulan Birleşik Krallık hükümet birimidir. Yardım ve insani müdahale için önemli bir ikili donördür.
İsrafı azaltmak için son kullanma tarihi en yakın olan ürünleri önce çıkaran bir stok rotasyon kuralıdır. Özellikle ilaçlar, gıdalar ve diğer bozulabilir malzemeler için önemlidir.
Yaklaşan gıda krizleri konusunda uyarıda bulunmak için gıda güvenliğini, fiyatları ve iklimi izleyen, USAID tarafından finanse edilen bir ağdır. Raporları ve fiyat verileri, nakit programlamaya ve transfer tutarlarının belirlenmesine yön verir.
ABD'nin uluslararası gıda yardımını yöneten ve şimdi İnsani Yardım Bürosu'na (BHA) dahil edilen eski USAID ofisidir. Gıda yardımı ve gıda güvenliği programlarını finanse ediyordu.
Bir konu hakkındaki görüşlerini keşfetmek için az sayıda kişiyle yapılan yönlendirilmiş bir grup görüşmesidir. Topluluk bakış açılarını toplamaya yönelik nitel bir yöntemdir.
Ani bir acil durumun ilk günlerinde veya haftalarında acil fon talep etmek için yayınlanan, ajanslar arası hızlı bir çağrıdır. Kriz devam ederse daha kapsamlı bir İnsani Müdahale Planı ile değiştirilir.
İnsanların beslenebilmesi ve kendilerini besleyebilmesi için gıda yardımını ve tarım ile geçim kaynaklarına verilen desteği koordine eden kümedir. FAO ve WFP tarafından ortaklaşa yürütülür.
Arıtılmış suda kalan ve mikropları öldürmeye elverişli olan klor miktarıdır; suyun güvenli şekilde dezenfekte edildiğini doğrulamak için ölçülür. Önerilen düzeyler musluk noktasında genellikle 0,2 ila 0,5 mg/L civarındadır ve salgınlar sırasında daha yüksektir.
Çukur tuvaletlerde ve fosseptiklerde biriken atığın güvenli bir şekilde toplanması, taşınması, arıtılması ve bertaraf edilmesi veya yeniden kullanılmasıdır. Bu atığın çevreyi ve su kaynaklarını kirletmesini önler.
Bir yardım kuruluşu adına alıcılara nakit veya e-kupon ulaştıran banka, mobil operatör veya para transfer acentesi gibi bir şirket ya da kurumdur. FSP seçimi, teslimat mekanizmasını ve KYC gerekliliklerini belirler.
Ailesinden ayrı düşmüş veya refakatsiz çocukların ailelerinin bulunması ve çocuğun yüksek yararına olduğunda onları güvenli bir şekilde yeniden bir araya getirme sürecidir. Acil durumlarda temel bir çocuk koruma hizmetidir.
G
Dışişleri, ticaret, uluslararası kalkınma ve insani yardımdan sorumlu Kanada hükümet birimidir. Kanada'nın yardım kuruluşlarını finanse etmek için kullandığı ana kanaldır.
Bir nüfustaki akut yetersiz beslenmenin (zayıflamanın) toplam yükünü, orta ve şiddetli vakaları birleştirerek ölçen bir göstergedir. Belirlenen eşiklerin üzerindeki bir GAM oranı bir beslenme acil durumuna işaret eder.
Eşitsiz güç ilişkilerine dayanan ve bir kişiye toplumsal cinsiyeti nedeniyle yöneltilen her türlü zararlı eylemdir. Cinsel şiddet, yakın partner şiddeti, zorla evlendirme ve kaynaklardan mahrum bırakmayı içerir ve orantısız biçimde kadın ve kızları etkiler.
Bildirilen toplumsal cinsiyete dayalı şiddet vakalarına ilişkin verilerin güvenli bir şekilde toplanması, saklanması ve paylaşılması için standartlaştırılmış bir sistemdir. Hayatta kalanların gizliliğini korurken ajansların eğilimleri anlamasına ve hizmetleri koordine etmesine yardımcı olur.
Yurt dışındaki insani yardımı ve kriz müdahalesini finanse eden Almanya dışişleri bakanlığıdır. Kalkınma bakanlığı BMZ ile birlikte önemli bir insani yardım donörüdür.
OCHA'nın, ülke müdahale planlarını insani ihtiyaçlar ve fon gereksinimlerinin tek bir küresel resminde birleştiren yıllık raporudur. İnsani yardım finansmanı için ana küresel çağrı işlevi görür.
Nakit yerine bağışlanan mal veya hizmetlerdir; örneğin ilaç, gıda, ekipman veya ulaşım. Ayni bağışlar, diğer kaynaklar gibi hesaba katılabilmesi için değerlenmeli, izlenmeli ve raporlanmalıdır.
Verileri konuma göre haritalamak ve analiz etmek için kullanılan, ihtiyaçların ve faaliyetlerin nerede yoğunlaştığını gösteren haritalar üreten bir yazılımdır. Bilgi yönetimi için temel bir araçtır.
Başlıca donörler ile yardım kuruluşları arasında 2016'da yapılan, nakit yardımı ölçeklendirme taahhüdü dahil olmak üzere insani eylemi daha verimli hale getirmeyi amaçlayan bir anlaşmadır. CVA'nın neden büyüdüğüne dair temel bir referans noktasıdır.
Bir sevkiyat geldiğinde miktarlar ve durum dahil olmak üzere fiilen neyin teslim edildiğini kaydeden bir belgedir. Ödemeden önce siparişin doğru şekilde teslim alındığını doğrulamak için satın alma emri ve irsaliye ile karşılaştırılır.
H
Bir kriz sırasında bir ülkedeki en kıdemli insani yardım yetkilisidir ve genel müdahaleyi yönetmek ve temsil etmekten sorumludur. Bu görev genellikle Yerleşik Koordinatör (Resident Coordinator) ile aynı kişi tarafından yürütülür.
BM kuruluşları, STK'lar ve çoğu zaman Kızılhaç/Kızılay hareketinden oluşan ve insani müdahaleye ilişkin stratejik kararları alan üst düzey ülke içi gruptur. İnsani Yardım Koordinatörü tarafından yönetilir.
Acil yardım, uzun vadeli kalkınma ve barış çabalarının birbirinden kopuk değil, birlikte çalışması gerektiği yaklaşımıdır; özellikle uzun süreli krizlerde önem taşır. Sıklıkla üçlü bağlantı olarak anılır.
OCHA tarafından yönetilen ve insani yardım kuruluşlarının veri kümelerini paylaşıp bulduğu açık çevrimiçi bir platformdur. Krizle ilgili veriler için merkezi bir başvuru noktasıdır.
Acil durumlarda tıbbi bakım ve halk sağlığı hizmetlerini koordine eden kümedir. WHO tarafından yönetilir.
AB'nin insani yardım biriminin (DG ECHO) belirli bir kriz veya bölge için finansman önceliklerini, hedef ülkeleri ve bütçeleri belirleyen strateji belgesidir. Ortaklar tekliflerini ilgili HIP'e uygun şekilde tasarlar.
İnsanların evleri, arazileri ve mülkleri üzerindeki haklarıyla, yerinden edilme sonrası tapu güvencesi ve iade dahil olmak üzere ilgilenen insani yardım alanıdır. HLP sorunları genellikle yerinden edilmiş ailelerin güvenle geri dönüp dönemeyeceğini veya yeniden inşa edip edemeyeceğini belirler.
Konsültasyonlar, hastalıklar ve bağışıklamalar gibi rutin sağlık verilerini tesislerden toplamak, raporlamak ve analiz etmek için kullanılan sistemdir. Yöneticilerin hizmet sunumunu izlemesine ve sorunları tespit etmesine yardımcı olur.
Bir krizin analizini, kaç kişinin ihtiyaç sahibi olduğu ve ihtiyaçlarının ne kadar ciddi olduğu dahil sunan yıllık bir belgedir. Müdahale planı için kanıta dayalı temeli oluşturur.
Koordineli bir müdahaleyi yürütmenin standart sürecidir: ihtiyaç değerlendirmesi, stratejik planlama, kaynak seferberliği, uygulama ve izleme, ve gözden geçirme. HNO ve HRP bu döngünün başlıca ürünleridir.
Bir ülkedeki insani yardım aktörlerinin ne yapacağını ve en acil ihtiyaçları karşılamak için ne kadar paraya ihtiyaç duyduklarını belirleyen yıllık plandır. İnsani İhtiyaçlar Genel Değerlendirmesine dayanır.
Hanelerin içme suyunu kullanım noktasında güvenli hale getirmek ve temiz tutmak için kullandığı yöntemlerdir; süzme, kaynatma, klorlama ve suyu kapalı kaplarda saklama gibi. Güvenli şebeke suyunun bulunmadığı yerlerde teşvik edilir.
İnsani yardım tablolarındaki sütunları özel etiketlerle işaretlemeye yarayan basit bir standarttır; böylece farklı veri kümeleri otomatik olarak birleştirilebilir. Verilerin paylaşılmasını ve birleştirilmesini kolaylaştırır.
I
BM'ye bağlı ve bağlı olmayan insani yardım kuruluşlarının başkanlarının, acil durum müdahalesi için ortak politika ve standartları belirlediği ana forumdur. Küme sistemini oluşturmuş ve denetlemektedir.
Yardım kuruluşlarının finansman ve faaliyetlerine ilişkin ayrıntıları, bilgilerin karşılaştırılabilir ve kamuya açık olması için yayımladığı küresel bir standart ve açık veri sistemidir. Birçok donör, ortaklarından verilerini bu sisteme raporlamasını ister.
Küme koordinatörlerini bir araya getirerek planları uyumlaştıran ve sektörler arası sorunları çözen operasyonel düzeyde bir çalışma grubudur. İnsani Ülke Ekibini destekler.
Genel merkez idaresi ve finans gibi paylaşılan genel giderlerin, bir projeye doğrudan yüklenmek yerine kuruluşun hibeleri aracılığıyla geri kazandığı kısımdır. Temel işletme maliyetlerinin donörler tarafından kısmen finanse edilme yöntemidir.
Çatışma, şiddet veya afet nedeniyle evinden kaçmak zorunda kalan ancak kendi ülkesinin sınırları içinde kalan kişidir. Mültecilerden farklı olarak, ülke içinde yerinden edilmiş kişiler uluslararası bir sınırı geçmemiştir.
Müdahale ekiplerinin doğru kararlar verebilmesi için verilerin toplanması, düzenlenmesi, analiz edilmesi ve paylaşılması işidir. Bilgi Yönetimi ekipleri, bir müdahalenin dayandığı haritaları, gösterge panolarını ve veri kümelerini üretir.
Akut yetersiz beslenmenin tedavisini ayrı bir program olarak yürütmek yerine rutin sağlık hizmetlerine dahil eden bir çerçevedir. Ayakta tedavi, yatarak tedavi ve tamamlayıcı beslenme bileşenlerini birbirine bağlar.
Mayın faaliyetinin güvenli, etkili ve tutarlı kalması için nasıl planlanacağını, yürütüleceğini ve yönetileceğini yönlendiren küresel standartlardır. Temizleme, risk eğitimi, mağdur yardımı ve ilgili faaliyetleri kapsar.
Nakit veya kupon yerine gıda, battaniye ya da hijyen malzemeleri gibi fiziksel mallar şeklinde verilen yardımdır. CVA'nın sıkça karşılaştırıldığı geleneksel alternatiftir.
Uluslararası Ticaret Odası tarafından yayımlanan, nakliye, sigorta ve gümrük masraflarını kimin ödeyeceğini ve riskin satıcıdan alıcıya nerede geçtiğini tanımlayan standart ticaret terimleri kümesidir. EXW, FOB ve DAP gibi üzerinde anlaşılan kodları kullanarak sınır ötesi alımlardaki karışıklığı azaltır.
Eğitilen kişi sayısı veya aşılanan çocukların yüzdesi gibi ilerlemeyi izlemek için kullanılan belirli ve ölçülebilir bir işarettir. Göstergeler hedefleri raporlanabilir sayılara dönüştürür.
Bir kişinin, ne olacağını, seçenekleri ve olası riskleri anladıktan sonra bir hizmete ya da bilgilerinin paylaşılmasına verdiği gönüllü rızasıdır. Onam veremeyen çocuklar ve diğer kişiler için, bilgilendirilmiş muvafakat ile birlikte bir vasinin onamı alınır.
Oxfam veya Save the Children gibi birden fazla ülkede faaliyet gösteren kâr amacı gütmeyen yardım kuruluşudur. INGO'lar, BM kuruluşlarının yanı sıra başlıca uygulayıcılardandır.
Göçmenlere ve yerinden edilmiş kişilere yardım eden, yerinden edilme alanlarının yönetimi dahil BM göç kuruluşudur. Afet ortamlarında CCCM kümesinin eş liderliğini üstlenir.
El hijyeni, atık yönetimi ve izolasyon gibi, enfeksiyonların hastalara ve personele yayılmasını önleyen sağlık tesislerindeki uygulama ve prosedürlerdir. Salgınlar sırasında kritik öneme sahiptir. Not: IPC ayrıca gıda güvenliği sınıflandırması anlamına da gelebilir; bu farklı bir terimdir.
Gıda güvensizliği ve yetersiz beslenmenin şiddetini, Aşama 1'den (Asgari) Aşama 5'e (Kıtlık) kadar sınıflandıran ortak bir ölçektir; bölgeler arasında ihtiyaçları karşılaştırmak ve müdahaleyi tetiklemek için kullanılır.
Her proje göstergesini, hedefleri ve zaman içindeki gerçek sonuçlarıyla birlikte listeleyen bir tablodur. Bir programın planlanan sayılara ulaşıp ulaşmadığını bir bakışta gösterir.
Mevcut veya eski bir eş ya da partner tarafından uygulanan fiziksel, cinsel, duygusal veya ekonomik istismardır. Dünya genelinde en yaygın toplumsal cinsiyete dayalı şiddet biçimlerinden biridir.
Bebeklerin ve küçük çocukların uygun şekilde beslenmesini sağlamaya yönelik rehberlik ve destektir; ilk altı ay yalnızca anne sütüyle beslenmeyi ve sonrasında uygun tamamlayıcı gıdaları teşvik eder. İyi beslenme uygulamaları, yetersiz beslenmenin önlenmesinde merkezi öneme sahiptir.
Kriz sırasında bebek ve küçük çocuk beslenmesinin güvenli şekilde korunması, teşvik edilmesi ve desteklenmesidir; anne sütüyle beslenmenin korunması ve anne sütü yerine geçen ürün bağışlarının kontrol altına alınması dahildir. Acil durumlarda küçük çocuklar arasında aşırı hastalık ve ölümleri önlemeyi amaçlar.
J
Tüm sektörlerden gelen verileri birleştirerek kaç kişinin ihtiyaç sahibi olduğunu ve bu ihtiyacın ne kadar ciddi olduğunu tahmin etmeye yarayan ortak bir yöntemdir. İnsani İhtiyaçlar Genel Değerlendirmesinin temelini oluşturur.
Genellikle REACH önderliğinde bir Nakit Çalışma Grubuyla yürütülen ve birden fazla pazarda temel malların fiyatlarını ve bulunabilirliğini düzenli olarak izleyen koordineli bir çabadır. Verileri, kuruluşların transfer değerlerini belirlemesine ve güncellemesine yardımcı olur.
Dünya genelinde içme suyu, sanitasyon ve hijyene erişimi izleyen ve raporlayan küresel programdır. Hizmet basamakları (örneğin güvenli yönetilen, temel ve sınırlı), WASH erişimini sınıflandırmanın standart yoludur.
K
İnsanların bir konu (örneğin hijyen veya sağlık) hakkında ne bildiğini, nasıl hissettiğini ve ne yaptığını ölçen bir anket türüdür. Davranış değişikliği programlarını tasarlamak ve değerlendirmek için kullanılır.
Bir konu ya da toplum hakkında özel bilgiye sahip biriyle, örneğin yerel bir liderle veya sağlık çalışanıyla yapılan derinlemesine görüşmedir. Yaygın bir nitel veri kaynağıdır.
Anket formları oluşturmak ve telefonlarda çevrimdışı dahil olmak üzere saha verileri toplamak için yaygın kullanılan ücretsiz bir platformdur. Mobil veri toplamada insani bir standarttır.
Bir finansal hizmet sağlayıcısının, bankacılık ve kara para aklamayı önleme kurallarına uymak için nakit ödeme yapmadan önce gerçekleştirmesi gereken kimlik doğrulamalarıdır. Katı KYC gereklilikleri, resmi kimliği olmayan alıcılar için bir engel oluşturabilir.
L
IASC sistemi kapsamında ilan edilen en yüksek acil durum seviyesi olup, sistem genelinde personel ve kaynak takviyesini tetikler. Günümüzde İnsani Sistem Genelinde Ölçek Büyütme aktivasyonu olarak anılmaktadır.
Teslimatın son ve genellikle en zor aşaması olup, malzemeleri yerel bir depodan veya merkezden ihtiyaç sahiplerine ulaştırmayı ifade eder. Uzak veya güvensiz bölgelerde tedarik zincirinin çoğunlukla en maliyetli ve en zorlu kısmıdır.
Bir nüfusun işlevsel bir tuvalete ne ölçüde erişebildiğini gösteren, genellikle tuvalet başına düşen kişi veya hane sayısıyla ifade edilen bir ölçüttür. Kamplarda ve topluluklarda temel bir sanitasyon göstergesidir.
Tedarik hattının kesintisiz işlemesi için stok seviyeleri, tüketim ve malzeme hareketine ilişkin verileri toplayıp kullanan bir sistemdir. Sağlık ortamlarında ilaç ve malzemelerin ihtiyaç duyulan yer ve zamanda bulunmasını sağlamaya yardımcı olur.
Tek bir ülke veya bölgeye kök salmış ve orada faaliyet gösteren, kâr amacı gütmeyen bir yardım kuruluşudur. Yerel STK'ların rolünün güçlendirilmesi, yerelleşmenin temel bir hedefidir.
İki taraf arasında her birinin ne yapacağını kayıt altına alan, genellikle ortaklar veya tedarikçilerle kullanılan yazılı bir anlaşmadır. Tam bir sözleşmeden daha hafif olabilir, ancak yine de taahhütleri ve beklentileri ortaya koyar.
İnsani müdahalede yerel ve ulusal kuruluşlara daha büyük bir rol, daha fazla fon ve daha fazla karar alma yetkisi verilmesine yönelik dönüşümdür. Büyük Anlaşma'nın (Grand Bargain) temel taahhütlerinden biridir.
Bir projenin hedefini, sonuçlarını, çıktılarını, faaliyetlerini, göstergelerini ve varsayımlarını özetleyen bir tablodur. Birçok bağışçının talep ettiği standart bir planlama ve izleme aracıdır.
Yardım malzemelerinin etkilenen insanlara ulaşması için ortak ulaştırma, depolama ve tedarik zinciri hizmetlerini koordine eden kümedir (Cluster). WFP tarafından yönetilir.
Su temininin planlanması ve değerlendirilmesinde kullanılan, kişi başına günlük mevcut su miktarını gösteren bir ölçüttür. Asgari insani hedefler genellikle kişi başına günde yaklaşık 15 litre olarak belirtilir.
M
Bir projeyi yürütülürken takip etme (izleme) ve ne kadar iyi işlediğini değerlendirme (değerlendirme) uygulamasıdır. Ekiplere faaliyetlerin yolunda gidip gitmediğini ve bir fark yaratıp yaratmadığını gösterir.
SAM'a göre daha az şiddetli olan ancak yine de çocuğun hastalık ve ölüm riskini artıran orta düzeyde bir zayıflama halidir. Genellikle destekleyici beslenmeyle tedavi edilir.
Personelin çocuk istismarı gibi belirli kaygıları yetkililere veya irtibat kişilerine bildirmesini gerektiren yasal veya kurumsal bir yükümlülüktür. Mağdur odaklı yaklaşımla çelişebileceğinden, sınırları kişilere açıklama yapmadan önce anlatılmalıdır.
İnsanlara nakit veya kupon verildiğinde ihtiyaçlarını karşılamak için yerel piyasaların yeterli mal, arz kapasitesi ve işlevselliğe sahip olup olmadığını inceleyen bir analizdir. Yardım yönteminin seçilmesinde temel bir adımdır.
M&E'nin, etkilenen topluluklara karşı hesap verebilirlik ve bulguları kullanarak iyileştirme (öğrenme) unsurlarını ekleyen daha geniş bir versiyonudur. Kuruluşların çalışmalarını nasıl ölçüp geliştirdiğini ifade eden şemsiye terimdir.
Ortalama bir hanenin belirli bir piyasada temel ihtiyaçlarını karşılamak için gereksinim duyduğu mal ve hizmetlerin tahmini aylık maliyetidir. Nakit transferlerinin, özellikle çok amaçlı nakdin değerini belirlemede kullanılır.
M&E'ye ek olarak, programları uyarlamak amacıyla sonuçlardan öğrenmeye bilinçli bir odaklanmayı içerir. Açık hesap verebilirlik unsuru hariç, genellikle MEAL ile birbirinin yerine kullanılır.
Bir veri kümesini tanımlayan bilgilerdir; ne zaman, kim tarafından toplandığı ve her alanın ne anlama geldiği gibi. İyi üst veri, başkalarının veriyi doğru şekilde anlamasını ve yeniden kullanmasını sağlar.
Kadın ve kızların regl dönemlerini güvenli ve onurlu bir şekilde yönetebilmelerini sağlamaktır; temiz malzemelere, değiştirmek ve yıkanmak için özel tesislere ve bir bertaraf yöntemine erişimle. Giderek daha geniş anlamda regl sağlığı ve hijyeni (MHH) olarak anılmaktadır.
Psikososyal iyilik halini koruyan veya geliştiren ve ruhsal bozuklukları önleyen ya da tedavi eden her türlü yerel veya dış destektir. Toplum ve aile desteğinden uzmanlaşmış klinik bakıma kadar uzanır.
Kara mayınları ve savaştan kalma patlayıcı kalıntıların yol açtığı zararı azaltma çalışmasıdır; arazinin taranması ve temizlenmesi, toplulukların riskler konusunda eğitilmesi, mağdurlara yardım edilmesi ve bu silahlara karşı savunuculuk yapılması dahil. Amaç, bölgeleri insanların yaşayıp çalışabileceği kadar güvenli hale getirmektir.
Anne ve yenidoğan ölümlerini, cinsel şiddeti ve HIV yayılımını önlemek için bir acil durumun başlangıcında sunulan öncelikli cinsel ve üreme sağlığı faaliyetleri bütünüdür. Daha kapsamlı hizmetler kurulmadan önce geçerli olan asgari standarttır.
İnsanların geleneksel bir banka hesabı olmadan cep telefonu kullanarak para almasını, saklamasını ve harcamasını sağlayan bir hizmettir. Telefon kapsamının bulunduğu yerlerde nakit yardımının yaygın bir dağıtım mekanizmasıdır.
Yardımın aldığı biçimdir: nakit, kupon, ayni mal veya bunların bir karışımı. Yöntemin seçilmesi, piyasa değerlendirmeleri ve insanların tercihlerine göre yönlendirilen temel ve erken bir karardır.
Bir ofis veya ekibin belirli bir bölgede faaliyet gösterebilmesi için sahip olması gereken iletişim, araç ve tesis koruması gibi temel güvenlik önlemleridir. MOSS'un karşılanması genellikle personelin görevlendirilmesi için bir koşuldur.
İki veya daha fazla taraf arasında, nasıl işbirliği yapmayı planladıklarını açıklayan yazılı bir niyet beyanıdır. Bağlılığı ve ortak anlayışı gösterir, ancak genellikle yasal olarak bağlayıcı bir sözleşme değildir.
Bir göstergenin sonucunu kanıtlamak için kullanılan kaynak veya yöntemdir; anket, yoklama listesi veya dağıtım kaydı gibi. Şu soruyu yanıtlar: Bu rakamın doğru olduğunu nereden biliyoruz?
Tek bir sektör yerine gıda, kira ve sağlık gibi çeşitli temel ihtiyaçları aynı anda karşılamayı amaçlayan, kısıtlamasız bir nakit hibedir. Miktar genellikle bir Asgari Harcama Sepeti (MEB) baz alınarak belirlenir.
Katılımcılardan değişim hikâyeleri toplayan ve tartışma yoluyla en önemlilerini seçen niteliksel bir değerlendirme yöntemidir. Yalnızca sayıların gözden kaçırabileceği etkiyi yakalar.
İhtiyaçları birçok sektörde (gıda, sağlık, su, barınma vb.) aynı anda ölçen geniş kapsamlı bir hane anketidir. Bir müdahalenin planlanması için ortak bir kanıt tabanı sağlar.
Akut yetersiz beslenmeyi tespit etmek için kolun üst kısmının çevresinden, genellikle renk kodlu bir şerit kullanılarak yapılan hızlı bir tarama ölçümüdür. Toplum sağlığı çalışanlarının ve bakım verenlerin kullanabileceği kadar basittir.
N
Bir hibenin bitiş tarihinin ek para olmaksızın onaylanmış bir şekilde uzatılmasıdır; kuruluşa kalan bütçeyi kullanarak planlanan faaliyetleri tamamlaması için daha fazla zaman tanır. Bağışçının önceden yazılı onayını gerektirir.
Battaniye, pişirme takımı, su bidonu, uyku matı ve hijyen malzemeleri gibi gıda dışı temel ev eşyalarıdır. Bir krizin ardından ailelerin temel günlük ihtiyaçlarını karşılamalarına yardımcı olmak için dağıtılır.
Battaniye, tencere, su bidonu, sabun ve hijyen kitleri gibi gıda dışı temel ev eşyalarıdır. WASH kapsamında, insanların temiz ve sağlıklı kalmak için ihtiyaç duyduğu kova, su kabı ve sabunu içerir.
Hükümetten bağımsız olan ve hizmet ya da savunuculuk sunan, dünyadaki insani yardımın büyük bölümünü üstlenen kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur. STK'lar uluslararası veya yerel olabilir.
Bir kuruluş ile bir ABD federal ajansı arasında, kuruluşun dolaylı (genel gider) maliyetleri karşılamak için uygulayabileceği yüzdeyi belirleyen resmi bir anlaşma. Bir kez belirlendikten sonra, o kuruluşun tüm ABD hükümeti hibelerine uygulanabilir.
Bir ABD hükümet ajansının hibe veya işbirliği anlaşması finansmanının mevcut olduğunu duyurmak için yayımladığı resmi belge. Başvuru talimatlarının tamamını, uygunluk kriterlerini ve değerlendirme yaklaşımını içerir.
Özellikle küçük çocuklar ile hamile ve emziren kadınlarda yetersiz beslenmenin önlenmesini ve tedavisini koordine eden küme. UNICEF tarafından yönetilir.
O
İnsani müdahalenin mükerrer değil tutarlı olması için insani aktörleri bir araya getiren BM organı. Krizlerde koordinasyon, savunuculuk, bilgi yönetimi ve ortak finansmanı yönetir.
Tuvalet kullanmak yerine tarlalarda, çalılıklarda veya su kaynaklarında dışarıda dışkılama uygulaması. Çevreyi ve su kaynaklarını kirleterek hastalık yayar.
Düşük gelirli ülkelerin ekonomik kalkınmasını ve refahını desteklemek için tasarlanan ve OECD tarafından uluslararası düzeyde izlenen hükümet yardımı. Donör hükümetlerin ne kadar yardım verdiğinin başlıca ölçüsüdür.
Kimsenin açıkta dışkılamadığı ve herkesin bir tuvalet veya hela kullandığı bir topluluğun ulaştığı durum. CLTS gibi sanitasyon yaklaşımlarının temel hedefidir.
Çevrimdışı dahil olmak üzere cep telefonları ve tabletlerde anket verisi toplamaya yönelik ücretsiz, açık kaynaklı bir araç seti. Birçok insani veri toplama platformu bunun üzerine kuruludur.
ABD'nin yurt dışındaki afet müdahalelerini yöneten ve şimdi İnsani Yardım Bürosu'nun (BHA) bir parçası olan eski USAID ofisi. İsim hâlâ eski hibelerde ve kılavuzlarda görülmektedir.
İshal veya kolera salgını sırasında kurulan, insanların hızla oral rehidrasyon çözeltisi alabileceği ve ağır hasta olmaları halinde sevk edilebileceği, temel düzeyde bir toplum istasyonu. Erken tedaviyi etkilenen topluluklara yaklaştırır.
İshal yoluyla kaybedilen sıvıları yerine koymak ve dehidrasyonu önlemek için temiz suda çözülen, önceden karıştırılmış tuz ve glikoz içeren paket. Genellikle çinko ile birlikte kullanılan, düşük maliyetli, ilk basamak bir tedavidir.
İştahı yerinde olan ve tıbbi komplikasyonu bulunmayan ağır yetersiz beslenmiş çocukları, kullanıma hazır terapötik gıda ve haftalık kontrollerle tedavi eden ayakta tedavi hizmeti. Çocuklar tedavi boyunca evlerinde kalır.
Önce gerçekten meydana gelen değişiklikleri belirleyen, ardından bir programın buna nasıl katkıda bulunduğunu görmek için geriye doğru çalışan bir değerlendirme yaklaşımı. Sonuçları önceden tahmin etmenin zor olduğu durumlarda yararlıdır.
P
İdari konumlara (bölgeler, ilçeler, köyler) atanan ve yazım farklılıklarına rağmen yerlerin veri setleri arasında güvenilir şekilde eşleştirilmesini sağlayan benzersiz kodlar. Coğrafi verilerin birleştirilmesinde kilit rol oynar.
Yardım teslim edildikten sonra, alıcıların hak ettiklerini alıp almadığını doğrulamak ve yardımın nasıl kullanıldığını ve ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığını öğrenmek için yapılan kontroller. Nakit ve kupon programları için standart bir izleme adımıdır.
Bebekleri difteri, tetanoz, boğmaca, hepatit B ve Haemophilus influenzae tip b'ye karşı koruyan beşli karma aşının üçüncü dozu. Penta3 kapsamı, rutin bağışıklamanın çocuklara ne kadar iyi ulaştığının yaygın kullanılan bir göstergesidir.
HIV'e olası maruziyetin ardından enfeksiyon riskini azaltmak için verilen, 72 saat içinde başlandığında en etkili olan kısa süreli bir ilaç kürü. Tecavüz mağdurlarına yönelik tıbbi bakımın zamana duyarlı bir parçasıdır.
Kriz sonrası sıkıntı içindeki bir kişiye yönelik, pratik bakım, baskı yapmadan dinleme ve kişileri bilgi ve hizmetlere bağlamayı içeren, insani ve destekleyici bir ilk müdahale. Profesyonel danışmanlık değildir ve eğitimli uzman olmayan kişiler tarafından sunulabilir.
Toplulukların hastalıkların nasıl yayıldığını anlamalarına ve hijyen ile sanitasyon davranışlarını iyileştirmeye kendilerinin karar vermelerine yardımcı olan katılımcı bir yaklaşım. Ders anlatımı yerine grup etkinlikleri ve görsel araçlar kullanır.
İnsanların yaşadığı yerlere yakın sunulan; korunma, temel tedavi, anne ve çocuk sağlığı ile sevkleri kapsayan temel, birinci düzey sağlık hizmetleri. Çoğu insani sağlık müdahalesinin belkemiğidir.
Ad, telefon numarası veya kimlik numarası gibi belirli bir bireyi tanımlayabilecek her türlü veri. Etkilenen kişilerin güvenliğini korumak için dikkatle korunmalıdır.
Koruma riskleri ve olaylarına ilişkin verilerin, eyleme yön vermek üzere güvenli ve ilkeli biçimde toplanması, paylaşılması ve kullanılması. Bilgi toplamanın insanları daha büyük riske atmamasını sağlayan standartlar belirler.
Belirli bir krizde insani yardıma ihtiyaç duyan tahmini kişi sayısı. Bir müdahaleyi planlamak ve bunun için çağrıda bulunmak amacıyla kullanılan başlıca rakamdır.
Yardım malzemelerinin tedarikten depolama ve taşımaya, son teslimata kadar tüm akışı. Tedarik zincirinin izlenmesi, yöneticilerin eksiklikleri veya gecikmeleri dağıtımları aksatmadan önce fark etmesine yardımcı olur.
Hamile olan veya emziren kadınlar; daha yüksek beslenme ihtiyacı olan ve beslenme ile sağlık programlarında yaygın bir öncelik oluşturan bir grup. Kızları da kapsamak için bazen PLW/G olarak yazılır.
Bir projenin her göstergesi için verileri nasıl toplayacağını, analiz edeceğini ve raporlayacağını ayrıntılandıran bir belge. Kimin neyi, ne sıklıkla ve hangi yöntemle ölçeceğini tanımlar.
Bir alıcının bir tedarikçiye verdiği, üzerinde anlaşılan kalemleri, miktarları, fiyatları ve teslimat koşullarını içeren, siparişi teyit eden resmi bir belge. Tedarikçi kabul ettiğinde bağlayıcı bir satın alma taahhüdü oluşturur.
Başlıca UNHCR tarafından kullanılan ve korumayı ve yardım etmeyi amaçladığı kişi kategorilerini (mülteciler, sığınmacılar, ülke içinde yerinden edilmiş kişiler ve vatansızlar dahil) kapsayan bir şemsiye terim. Aynı kısaltma, barışı koruma bağlamlarında ayrı bir anlam olan "Sivillerin Korunması" için de kullanılır.
Hibe faaliyetlerinin gerçekleştirilebileceği ve maliyetlerin uygulanabileceği resmi başlangıç ve bitiş tarihleri. Bu pencerenin dışında harcama yapmak, resmi bir uzatma olmadan normalde izin verilmez.
Alıcıların nakit çekmek veya mal satın almak için kullandığı, belirli bir tutarda değer yüklenmiş bir ödeme kartı. Hem nakit hem de e-kupon programları için yaygın bir dağıtım mekanizmasıdır.
Kriz öncesinde yardım malzemelerinin stratejik konumlarda depolanması, böylece gerektiğinde derhal serbest bırakılabilmesi. Özellikle afete eğilimli veya ulaşılması zor bölgelerde müdahale sürelerini kısaltır.
Kriz sırasında insanları şiddet, istismar ve sömürüden korumaya ve haklarını gözetmeye yönelik çabaları koordine eden küme. UNHCR tarafından yönetilir.
Sektör ne olursa olsun tüm insani faaliyetlere güvenliği, saygınlığı, anlamlı erişimi, katılımı ve hesap verebilirliği yerleştirmek. Bu, gıdadan barınmaya kadar her programın risk oluşturmayacak veya kötüleştirmeyecek şekilde tasarlanıp yürütülmesi anlamına gelir.
Etkilenen kişilerin yardım çalışanları ve ilgili personel tarafından cinsel sömürü ve istismarını önlemeye ve buna müdahale etmeye yönelik önlemler. Tüm insani kuruluşlar için temel bir hesap verebilirlik yükümlülüğüdür.
PSEA'nın, etkilenen kişilerin sömürü ve istismarının yanı sıra iş yerinde personele yönelik cinsel tacizi de açıkça kapsayan genişletilmiş bir versiyonu. Bazı kuruluşlar her ikisinin birlikte ele alındığını belirtmek için bu terimi kullanır.
Bireylerin ve toplulukların zorluklardan sonra duygusal iyilik hallerini ve sosyal işlevlerini yeniden kazanmalarına yardımcı olan faaliyetler. Örnekler arasında destek grupları, çocuklar için yapılandırılmış oyun ve topluluk etkinlikleri yer alır.
R
Personelin toparlanmasına ve tükenmişliği önlemesine yardımcı olmak için zorlu veya yüksek stresli bir görev yerinden uzakta planlanan ücretli molalar. Zorlu ve acil durum görevlendirmelerinde personel bakımının standart bir parçasıdır.
ICRC tarafından bir acil durumun erken aşamasında, yerel piyasaların nakit veya kupon temelli bir müdahaleyi destekleyip destekleyemeyeceğini hızla değerlendirmek için kullanılan bir piyasa değerlendirme aracıdır. Tam bir EMMA çalışmasına göre daha hafif ve daha hızlıdır.
Bir ülkedeki en kıdemli BM yetkilisi olup, BM kalkınma ekibine liderlik eder ve BM'yi hükümet nezdinde temsil eder. Birçok krizde Yerleşik Koordinatör aynı zamanda İnsani Yardım Koordinatörü olarak da görev yapar.
Kişileri bir programı alacak ya da almayacak şekilde rastgele atayan ve ardından iki grubu karşılaştıran bir çalışma tasarımıdır. Rastgele atama, programın bir etki yarattığını göstermenin titiz bir yolu olmasını sağlar.
Bir kişiyi ihtiyaç duyduğu sağlık, psikososyal, hukuki veya güvenlik desteği gibi hizmetlere güvenli bir şekilde bağlamak için üzerinde anlaşılmış bir güzergâhtır. Hangi kuruluşun ne yapacağını ve vakaların rıza ile aralarında nasıl aktarılacağını belirler.
Alıcıların ne satın alabileceğini veya nerede harcayabileceğini sınırlayan yardımdır; örneğin yalnızca belirli mallar için ya da belirli mağazalarda kullanılabilen bir kupon. Kısıtlama, hak kazanma koşullarıyla değil kullanımla ilgilidir.
Bir projenin çıktılarının nasıl sonuçlara ve nihayetinde bir amaca yol açtığını gösteren bir şemadır. Bir programın ulaşmayı hedeflediği sonuçların mantıksal zincirini haritalandırır.
Kuruluşları bir hibe veya işbirliği anlaşması için başvurmaya davet eden bir donör duyurusudur. Genellikle donörün belirli bir hizmet satın almak yerine başvuru sahibinin programını desteklediği yardım ödüllerinde kullanılır.
Kuruluşları belirli mal veya hizmetleri sunmak üzere teklif vermeye davet eden ve genellikle bir sözleşmeye yol açan bir taleptir. Bir hibe başvurusunun aksine, donör veya müşteri için tanımlı bir teslimatın tedarikine odaklanır.
Tedarikçilere gönderilerek belirli mal veya hizmetler için fiyat teklifi vermelerinin istendiği bir belgedir. Bir kuruluşun tedarikçi seçmeden önce teklifleri karşılaştırmasını sağlayan, satın alma sürecinde standart bir erken adımdır.
Sert bir iskelete ve kilitlenebilir bir kapıya sahip, önceden üretilmiş, düz paketlenen modüler bir barınaktır ve bir çadıra göre daha dayanıklı ve mahremdir. Yerinden edilme bölgelerinde bir aile yaşam ünitesi olarak ya da klinik, ofis ve diğer hizmetler için mekân olarak kullanılır.
Yeni yerinden edilmiş veya yeni erişilebilir hale gelmiş nüfuslara, genellikle bir uyarıdan sonraki günler içinde çok hızlı yardım ulaştırmak için önceden düzenlenmiş bir sistemdir. Daha kapsamlı değerlendirmeler sürerken tipik olarak standart bir acil malzeme paketi sağlar.
UNHCR tarafından koordine edilen ve kuruluşların mültecilere ve onları ağırlayan topluluklara nasıl yardım edeceğini belirleyen kurumlar arası bir plandır. Çok ülkeli versiyonları Bölgesel Mülteci Müdahale Planları olarak adlandırılır.
Orta düzeyde akut yetersiz beslenmeyi tedavi etmek için kullanılan, RUTF'ye benzeyen ancak farklı bir besin bileşimine sahip zenginleştirilmiş bir gıda takviyesidir. Tamamlayıcı beslenme programlarında kullanılır.
Şiddetli akut yetersiz beslenmeyi soğutma veya hazırlık gerektirmeden tedavi etmek için kullanılan, enerji yoğun, zenginleştirilmiş bir macundur (genellikle fıstık bazlı). Çoğu çocuğun evde tedavi edilmesine olanak tanır.
S
Hem cinsiyete hem de yaş grubuna göre ayrıştırılmış verilerdir; böylece sonuçlar kadınlar, erkekler, kız çocukları ve erkek çocukları için ayrı ayrı görülebilir. Toplumsal cinsiyete ve yaşa duyarlı programlama için elzemdir.
Yüksek koruma riski altındaki kişileri tanımak ve onları daha fazla zarara, damgalanmaya ya da gizlilik ihlallerine maruz bırakmayacak bir şekilde yardıma bağlamaktır. Koruma uzmanı olmayan saha çalışanları için temel bir beceridir.
Kuruluşların; personelinin, programlarının ya da operasyonlarının hizmet ettikleri kişilere, özellikle çocuklara ve savunmasız yetişkinlere zarar vermesini önlemek için aldığı önlemlerdir. Cinsel istismar ve suistimalden korumanın yanı sıra diğer zarar biçimlerini de kapsar.
Kuruluşların federal hibe ve sözleşmelere uygun olabilmek için kayıt olmaları gereken resmi ABD hükümet web sitesidir. ABD fonlarını almaya devam etmek için kaydın aktif tutulması ve yenilenmesi gerekir.
Zayıflamanın en şiddetli biçimidir; çocuğun aşırı derecede zayıf olduğu ya da beslenmeye bağlı ödemi bulunduğu ve tedavi olmadan yüksek ölüm riskiyle karşı karşıya kaldığı durumdur. Çok düşük MUAC, çok düşük boya göre ağırlık veya iki taraflı ödem ile tespit edilir.
Tıbbi komplikasyonları olan ya da iştahı bulunmayan şiddetli yetersiz beslenmiş çocukları, ayaktan bakıma geçebilecek kadar stabil hale gelene dek yatarak tedavi eden bir kurumdur. 24 saat tıbbi ve beslenme desteği sağlar.
Cinsel amaçlarla bir zafiyet, güç veya güven konumunun fiilen ya da girişim olarak kötüye kullanılmasıdır; başka bir kişinin cinsel sömürüsünden kazanç sağlamak da buna dahildir. İnsani yardım ortamlarında özellikle yardım çalışanları veya ilişkili personel tarafından etkilenen kişilere karşı işlenen bu tür eylemleri ifade eder.
Bir küme (cluster) gibi işleyen ancak resmi küme sistemi altında değil, esas olarak UNHCR liderliğindeki mülteci müdahalelerinde kullanılan bir koordinasyon grubudur. Sektörler ve kümeler, ajansları çalışma alanına göre düzenleme konusunda aynı amaca hizmet eder.
Savunmasız gruplar arasında orta düzeydeki yetersiz beslenmeyi önlemek veya tedavi etmek için ek besleyici gıda sağlayan bir beslenme programıdır. Yetersiz beslenen bireylere hedefli (TSFP) ya da tüm bir gruba genel (BSFP) olarak uygulanabilir.
Cinsel nitelikli ya da toplumsal cinsiyet eşitsizliğinden kaynaklanan şiddet için kullanılan bir şemsiye terimdir ve birçok kuruluş tarafından GBV ile dönüşümlü olarak kullanılır. Bazı kuruluşlar cinsel şiddet boyutunu açıkça vurgulamak için kullanır.
Evlerini kaybeden insanlar için acil barınma ve ev eşyalarını koordine eden kümedir. Afetlerde IFRC tarafından toplanır, çatışma durumlarında ise UNHCR tarafından yönetilir.
İsveç'in kalkınma işbirliği ve insani yardımdan sorumlu hükümet ajansıdır ve esnek finansmanıyla tanınan önemli bir donördür. Dünya genelinde STK'ları ve çok taraflı ortakları destekler.
Daha geniş toplulukta daha iyi sanitasyon ve hijyeni teşvik etmek için okulları ve okul çocuklarını kullanan bir yaklaşımdır. Toplum öncülüğünde toplam sanitasyonun okul odaklı bir çeşididir.
Amaç ve göstergeleri açık ve izlenebilir olacak şekilde yazmak için kullanılan bir kontrol listesidir. SMART bir gösterge tam olarak neyin, ne kadar ve ne zamana kadar gerçekleşeceğini belirtir.
Bir nüfustaki yetersiz beslenme ve ölüm oranlarını ölçmek için kullanılan standartlaştırılmış bir hane halkı araştırma yöntemidir. Sonuçları, beslenme programlarının ölçeklendirilip ölçeklendirilmeyeceğine ve nasıl ölçeklendirileceğine dair kararlara yön verir.
Yalnızca gıda, su ve barınma gibi acil hayatta kalma için gerekli kalemleri kapsayan, indirgenmiş bir MEB'dir. Akut acil durumlarda transfer değerleri için daha düşük, hayat kurtarıcı bir eşik belirler.
Şeffaf plastik şişeleri suyla doldurup mikropları öldürmek için birkaç saat boyunca doğrudan güneş ışığında bırakan bir hane halkı su arıtma yöntemidir. Başka arıtma imkânının bulunmadığı yerlerde düşük maliyetli bir seçenektir.
Belirli bir görevin veya sürecin tutarlı bir şekilde nasıl yürütüleceğini adım adım açıklayan yazılı bir kılavuzdur. SOP'ler personelin bir kuruluş genelinde aynı şekilde hareket etmesine yardımcı olur ve yönlendirme, satın alma ve güvenlik konularında yaygındır.
Bir ödül veya sözleşme kapsamında beklenen belirli görevleri, teslimatları ve zaman çizelgesini ayrıntılarıyla ortaya koyan bir belgedir. Kuruluşun tam olarak neyi yapmak üzere finanse edildiğini tanımlar.
İnsani müdahale için en bilinen asgari standartlar dizisidir; WASH, gıda güvenliği ve beslenme, barınma ve sağlık alanlarını kapsar ve programların ulaşmayı hedeflediği sayısallaştırılmış ölçütler içerir.
Aile planlaması, güvenli gebelik ve doğum ile cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların önlenmesi dahil, üremeyle ilgili sağlık hizmetleridir. Acil durumlarda bu hizmetlere MISP aracılığıyla öncelik verilir.
Personel ve operasyonlara yönelik güvenlik risklerini belirleme, değerlendirme ve azaltmaya yönelik yapılandırılmış bir süreçtir. Güvensiz ortamlarda programların mümkün olduğunca güvenli bir şekilde sürdürülmesini sağlayan plan ve önlemler üretir.
Ana alıcının, işin bir kısmını yürütmesi için başka bir kuruluşa aktardığı bir hibe payıdır. Lider (ana) alıcı, alt ödül fonlarının nasıl kullanıldığı konusunda donöre karşı sorumlu olmaya devam eder.
Şiddete maruz kalmış kişilerle çalışırken onların haklarını, ihtiyaçlarını, isteklerini, güvenliğini ve onurunu ön planda tutan bir çalışma biçimidir. Saygı, gizlilik, ayrımcılık yapmama ve hayatta kalanın kendi kararlarını verme hakkı üzerine kuruludur.
T
Bir projenin nasıl ve neden değişime yol açmasının beklendiğini açıklayan, faaliyetlerden uzun vadeli etkiye giden adımları haritalandıran bir tanımdır. Bir programın altında yatan varsayımları açık hale getirir.
Bir iş, rol veya grup için amacı, kapsamı, rolleri, çıktıları ve sorumlulukları belirleyen bir belgedir. Bir değerlendirme, danışmanlık veya komite başlamadan önce nelerin beklendiğini tanımlar.
Her dağıtımda her haneye veya bireye verilen belirli nakit tutarı veya kupon kredisidir. Genellikle MEB veya SMEB ile hane büyüklüğüne göre hesaplanır.
Acil durum çadırları ile kalıcı konut arasındaki boşluğu dolduran, yeniden kullanılmak, taşınmak veya üzerine inşa edilmek üzere tasarlanmış, iyileştirilebilir bir barınaktır. Uzun vadeli çözümler bulunana kadar yerinden edilmiş ailelere daha dayanıklı bir yaşam alanı sağlar.
Bir bulgunun doğruluğuna olan güveni artırmak için birden fazla kaynak, yöntem veya kişi kullanılarak çapraz kontrol edilmesidir. Farklı veriler birbiriyle uyumluysa, sonuç daha güçlü olur.
Orta düzeyde yetersiz beslendiği tespit edilen çocuklara ve hamile veya emziren kadınlara ek besleyici gıda sağlayan bir programdır. MAM'ı tedavi etmeyi ve SAM'e dönüşerek kötüleşmesini önlemeyi amaçlar.
U
Kendilerine bakan hiçbir yetişkinin bulunmadığı (refakatsiz) veya önceki yasal ya da geleneksel bakıcısından ayrı düşmüş ancak başka akrabalarıyla birlikte olabilen (ayrı düşmüş) çocuklardır. Artan risk nedeniyle çocuk koruma açısından öncelikli bir gruptur.
Bir kuruluşu ABD hükümetinin hibe sisteminde tanımlayan, SAM.gov üzerinden atanan 12 karakterli bir koddur. 2022 yılında eski DUNS numarasının yerini almıştır.
Alıcılardan karşılığında herhangi bir şey yapmaları istenmeden verilen nakit veya kupondur. Acil durum nakit yardımlarının çoğu koşulsuzdur.
Bir ülkede faaliyet gösteren BM kuruluşlarından oluşan, genellikle uzun vadeli kalkınmaya odaklanan ve Yerleşik Koordinatör tarafından yönetilen ekiptir. Kriz sırasında İnsani Ülke Ekibi ile birlikte çalışır.
OCHA'nın ani bir afetin ardından ihtiyaçları değerlendirmek ve sahada koordinasyon kurmak için saatler içinde konuşlandırabileceği bir yedek uzman ekibidir. Acil durumun ilk aşamasında ulusal makamları destekler.
Acil durumlarda anne sağlığını ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddet mağdurlarına yönelik hizmetleri destekleyen, cinsel ve üreme sağlığından sorumlu BM kuruluşudur. Koruma kümesi içinde toplumsal cinsiyete dayalı şiddet sorumluluk alanına liderlik eder.
Sınırların ötesine kaçmak zorunda kalan kişileri ve birçok krizde kendi ülkeleri içinde yerinden edilmiş olanları koruyan ve onlara yardım eden BM mülteci kuruluşudur. Koruma kümesine, çatışmalarda ise Barınma ve CCCM kümelerine liderlik eder.
Çocukların hayatta kalması, sağlığı, beslenmesi, eğitimi ve korunması üzerine çalışan BM çocuk kuruluşudur. WASH ve Beslenme kümelerine liderlik eder ve Eğitim kümesine eş liderlik yapar.
Alıcıların federal hibe fonlarını nasıl yönetmesi, harcaması ve hesabını vermesi gerektiğini düzenleyen ABD federal kuralları bütünüdür. ABD fonu alan kuruluşlar için uygun maliyetleri, tedariki ve denetim gerekliliklerini kapsar.
Alıcıların diledikleri her şeye, diledikleri her yerde harcayabildikleri, genellikle nakit olan yardımdır. Çok amaçlı nakit bunun klasik örneğidir.
ABD hükümetinin uluslararası kalkınma ve insani yardım konusundaki başlıca kuruluşu ve tarihsel olarak dünyanın en büyük ikili bağışçılarından biridir. STK'ları hibeler, işbirliği anlaşmaları ve sözleşmeler yoluyla finanse eder.
Ateşlenen veya atılan ancak patlamayan, canlı ve tehlikeli kalan patlayıcı silahlardır. Bunlarla karşılaşmak, çatışma sırasında ve sonrasında ciddi bir tehdit oluşturur.
V
18 yaşın altındaki kişileri etkileyen her türlü fiziksel, cinsel veya duygusal zarar, ihmal ve istismardır. Bunun önlenmesi ve müdahale edilmesi çocuk koruma çalışmasının merkezindedir.
Alıcıların, katılımcı satıcıların sunduğu herhangi bir mala o değere kadar harcayabildiği, sabit nakit değerinde bir kupondur. Emtia kuponundan daha fazla, nakitten ise daha az seçenek sunar.
Ekonomiyi, verimliliği, etkililiği ve çoğu zaman eşitliği tartarak fonların iyi harcanıp harcanmadığını değerlendirmeye yönelik bir yaklaşımdır. İngiltere'nin FCDO'su gibi bağışçılar, kuruluşlardan harcanan paranın karşılığını göstermelerini ister.
Kokuları azaltan ve sinekleri hapseden bir havalandırma borusuna sahip, basit çukur tuvalete göre daha hijyenik olan iyileştirilmiş bir çukur tuvalettir. İnsani ortamlarda yaygın bir sanitasyon seçeneğidir.
Alıcıların onaylı satıcılardan belirli bir değere kadar veya belirli kalemler karşılığında mal ya da hizmetle takas ettiği kağıt veya elektronik bir belgedir. Kuponlar harcamayı nakde göre daha fazla kısıtlar.
W
Güvenli içme suyu, tuvaletler ve güvenli atık bertarafı ile el yıkama gibi hijyen uygulamalarını kapsayan sektördür. İyi WASH, özellikle salgınlar ve yerinden edilme durumlarında hastalıkları önlemek için elzemdir.
Acil durumlarda hastalıkları önlemek için güvenli su, tuvalet ve hijyen desteğini koordine eden kümedir. UNICEF tarafından yönetilir.
Suyun içmek için ne kadar güvenli ve temiz olduğu; mikroplar (E. coli gibi), klor seviyeleri, bulanıklık ve tat ya da koku testleriyle değerlendirilir. Su kalitesinin izlenmesi, sudan bulaşan hastalıkları önlemek için elzemdir.
Bir sevkiyatla birlikte hareket eden ve neyin, nereden, nereye ve kime taşındığını listeleyen bir taşıma belgesidir. Her teslimde imzalanır ve teslimatı onaylamak ve stoku mutabakata bağlamak için kullanılır.
Gıda yardımından sorumlu Birleşmiş Milletler kuruluşu ve acil durumlarda lojistik ve tedarik zinciri hizmetlerinin başlıca sağlayıcısıdır. Daha geniş insani topluluk adına Lojistik Kümesine liderlik eder.
Kadınların ve kız çocuklarının güvenle bir araya gelebildiği, bilgi ve destek hizmetlerine erişebildiği ve sosyal ağlarını yeniden kurabildiği özel bir yerdir. Toplumsal cinsiyete dayalı şiddetin önlenmesi ve müdahalesi için yaygın bir giriş noktasıdır.
Acil durumlarda sağlık müdahalesinin koordinasyonu dahil, küresel halk sağlığından sorumlu BM kuruluşudur. Sağlık kümesinin lider kuruluşudur.
Bir çocuğun ağırlığını, boyu için beklenen ağırlıkla karşılaştıran ve zayıflamayı (wasting) tespit etmek için kullanılan bir ölçümdür. Referans medyanın oldukça altındaki skorlar orta veya şiddetli akut yetersiz beslenmeye işaret eder.
X
Bir elektronik tablo kullanarak dijital anket formları tasarlamanın, ardından bunun mobil bir veri toplama formuna dönüştürülmesinin standart bir yoludur. KoBo ve ODK'nın arkasındaki yaygın formattır.
Yaygın terimleri anlamanıza yardımcı olacak sade bir başvuru kaynağı — resmi kullanım için daima donörünüzün veya kümenizin kendi tanımlarını izleyin.
Kısaltma çözücü
Jargondan sahaya.
Yukarıdaki kısaltmalar, Humanitarian Ops'un uçtan uca yürüttüğü işi anlatır — hibeler, İzleme & Değerlendirme, faydalanıcılar, dağıtımlar ve donör raporlaması. Ekibinize nasıl uyduğunu görün — genellikle 24 saat içinde yanıt veriyoruz.
